خانه نامه بدهيد RSS Feed     آرشیو: January 2002 February 2002 March 2002 April 2002 May 2002 June 2002 July 2002 August 2002 September 2002 October 2002 November 2002 December 2002 January 2003 February 2003 March 2003 April 2003 May 2003 June 2003 July 2003 August 2003 September 2003 October 2003 November 2003 December 2003 January 2004 February 2004 March 2004 April 2004 May 2004 June 2004 July 2004 August 2004 September 2004 October 2004 November 2004 December 2004 January 2005 February 2005 March 2005 April 2005 May 2005   Copyright 2002-2003. All rights reserved.Designed and developed by hoder.com

يولداش Morteza Negahi is an author and journalist.In his personal weblog, Yoldash, which means friend in Turkish, he reflects on personal thoughts on social issues which are mainly geared towards Persian, Turkish, Kurdish, and other ethnicities of Iran. مرتضی نگاهی، نويسنده و روزنامه‌ نگار Monday, April 11 کثیر القوم یا کثیر الملله؟! سال های سال بود که ایران را کشوری کثیرالملله می خواندند و سال های سال بود که این اصطلاح "کثیر الملله" مانند خار به چشم پان ایرانیست ها و مردمان با فر ایزدی فرو می رفت و به کار بردن این اصطلاح را برای "ملت یک پارچهء بزرگ ایران"، "خیانت" می نامیدند و هنوز هم که هنوز است چنین است. در عصر مدرن پدیدهء "دولت - ملت" ها زمانی پا به عرصهء وجود گذاشتند که دولت های ملی تشکیل شد و "ملت" تعریف پیدا کرد. یکی ملت را در برابر "ناسیون" گذاشت و دیگری ملت را برابر "امت" گرفت و آن دیگری گفت که ملت فقط موقعی ملت است که دارای "دولت" باشد و آقای تورج اتابکی مثال آورد که آذربایجانی ها در کشور جمهوری آذربایجان "ملت" اند و در ایران فقط "قوم" اند. در هر حال قرن ها ملت اغلب به معنای پیروان یک دین یا مذهب به کار می رفت. حتی گفته می شود شعر مشهور حافط "جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه / چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند" ناظر بر همین نکته است. در قفقاز هم تا زمان تشکیل حکومت های گرجستان و ارمنستان و آذربایجان، این مردم - که همه "رعیت" تزار محسوب می شدند با نام های گرجی و ارمنی و مسلمان معروف بودند. اینجا مسلمان بودن نقش هویت ملی را بازی می کرد. بعدها اندک اندک که به عصر نزدیک تر می شدیم ملک و ملت بیشتر به کار می رفت و ملت به معنای مردمی که در ملکی می زیستند اطلاق می شد. همانطور که نوشتم ایران با بافت جمعیتی و اتنیکی خود همواره کشوری کثیرالملله نامیده شده است. اما امروز از آقای سعید حجاریان پیامی خواندم خطاب به "کردهای اصلاح طلب" که ایران را کشوری "کثیرالقوم" مثال زده بود. امت هم به جای ملت پیروان دین و آیین را گرفت. با این همه امت به معنی مردم هم به کار می رود. در یک ترانهء بندری که من چندی پیش در همین سایت گذاشتم، از "امت بندر" سخن گفته شده است. من خودم بارها آذربایجانی ها را "مردم" آذربایجان خوانده ام و گاه حتی "قوم" نوشته ام. یکی در اعتراض به بنده نوشته بود که اقوام باید بیابان گرد باشند! من در پاسخ نوشتم که قوم یهود چی؟ قومی که هم دارای کشور است و هم دولت ملی دارد. اما در این میان چیزی که گم شده معنا و مفهوم "شهروند" بودن است. شهروند یا "سیتی زن" یک مفهوم جدید است که پس از اعلامیهء منشور جهانی حقوق بشر در ادبیات سیاسی رخ نمود. شهروند دیگر رعیت (سابجکت) فلان شاه و ارباب نبود. شهروند انسانی است با حقوق شهروندی مساوی با سایر شهروندان. حالا کرد باشد یا ترک یا عرب و بلوج... در هر حال ایران کشوری بوده با ممالک محروسه. یعنی نوعی فدرال. در فارسی قوم اغلب به معنای مردم بیابانگرد به کار می رود. مانند ایل و تبار. قوم یا اقوام می آیند و می روند... مانند ایل. تبار به معنای نیاکان هم هست. دارای ریشه. اما... من همصدا با مولوی می گویم: انسانم آرزوست! و انسان امروزی یعنی "شهروندی دارای حقوق مساوی و برابر با سایر شهروندان." اگر در آمریکاست حقوق مساوی با دیگر شهروندان آمریکایی دارد و اگر در ایران است باید حقوق برابر و مساوی با دیگر شهروندان ایرانی داشته باشد. حال فرقی نمی کند که این شهروند بهایی باشد یا شیعه اثنی عشری، سنی باشد یا یزیدی، زردشتی باشد یا یهودی، دین داشته باشد با بی دین باشد، زن باشد یا مرد، همجنس گرا باشد یا دگر جنس گرا، ترک باشد یا ترک، ارمنی باشد یا آسوری، افغانی تبار باشد یا بلوچ و .... یعنی همان "انسان" باشد. "دیو" و "دد" و شکنجه گر و جلاد نباشد! همین. 12:14 AM